ทันตกรรมสำหรับเด็ก

  • ข้อมูลเบื้องต้น
  • มาทำฟันครั้งแรก/ตรวจฟัน
  • ปวดฟัน
  • ทันตกรรมป้องกัน

ข้อมูลเบื้องต้น

ข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งของการมีสุขภาพปากและฟันที่ดีคือ การเริ่มต้นการรักษาอย่างรวดเร็วทันท่วงที
ซึงหากสามารถเริ่มการรักษาได้ตั้งแต่วับเด็กจะเป็นผลดีกับคนไข้จวบจนเข้าสู่วัยผู้ใหญ่

ประโยชน์ของการเริ่มต้นดูแลรักษาฟันตั้งแต่วัยเด็ก :

1) เพื่อควบคุมให้ฟันน้ำนมหลุดตามเวลาอันควร ไม่หลุดก่อนหรือล่าช้าจากเวลาที่เหมาะสม
เพราะฟันน้ำนมแต่ละซี่มีหน้าทีในการรักษาช่องและตำแหน่งให้ฟันเท้ขึ้นมาอย่างถูกต้อง
ป้องกันหรือบรรเทาปัญหาฟันซ้อนเก ฟันห่าง ฟันล้มซึ่งจำเป็นต้องจัดฟันในอนาคต

2) ลดการสะสมของแบคทีเรียในช่องปาก ซึ่งเป็นตัวก่อโรคฟันผุ โรคเหงือกอักเสบ

3) เสริมสร้างหรือเฝ้าระวังรูปร่างปากและขากรรไกรที่ปกติ เหมาะสม

4) เมื่อมีสุขภาพปากและฟัน การเรียงตัวของฟัน รวมถึงการสบฟันที่ดี พัฒนาการทางทักษะการพูดจะพัฒนาได้สมวัย

การรักษาทางทันตกรรมสำหรับเด็ก:

1) การตรวจอย่างละเอียด
2) การขัดฟันหรือขูดหินปูน
3) การเคลือบฟลูออไรด์
4) การอุดฟันน้ำนม อุดฟันแท้
5) การเคลือบหลุมร่องฟัน
6) การอุดฟันเพื่อป้องกันฟันผุ
7) การทำครอบฟันเด็ก
8) การรักษารากฟันเด็ก
9) เครื่องมือจัดฟันแบบถอดได้
10) เครื่องมือเพื่อแก้ไขหรือฝึกการมีสุขนิสัยที่เหมาะสมเช่น เครื่องมือป้องกันการดูดนิ้ว
11) เครื่องมือป้องกันการเคลื่อนทีของฟันซี่ข้างเคียงมาบดบังการขึ้นของฟันแท้ซึ่ถัดไป
12) การแนะนำการดูแลสุขภาพปากและฟัน
13) การให้คำแนะนำการบริโภคอาหาร

มาทำฟันครั้งแรก/ตรวจฟัน

การมาทำฟันเป็นครั้งแรกของคนไข้ตัวน้อย มีความสำคัญอย่างมากต่อการเริ่มต้นการดูแลสุขภาพช่องปากและฟันจวบจนวัยผู้ใหญ่ หากประสบการณ์แรกในการทำฟันถูกหยิบยื่นให้ในบรรยากาศที่ดี คนไข้ตัวน้อยจะมีความประทับใจและเปิดรับกับกิจกรรมใหม่ในชีวิตคือการทำฟัน ดูแลฟันได้อย่่างดี

แต่หากคนไข้ตัวน้อยยังมีความกังวล หวาดกลัวกับการทำฟัน ก้อถือเป็นโอกาสที่ดีที่ทันตแพทย์จะทำการเสริมสร้างและเปลี่ยนความกังวล ความกลัวให้เกิดการยอมรับการทำฟันได้ในที่สุด

ทันตแพทย์จะทำการ บอก แสดง ทำ ( Tell show do ) ซึ่งเป็นการแนะนำอุปกรณ์ในการทำฟันด้วยภาษาที่เหมาะสมกับช่วงวัยและพัฒนาการของคนไข้ตัวน้อยแต่ละคน

รวมทั้งเตรียมความพร้อม ความเข้าใจในกระบวนการรักษา ถ้าคนไข้ตัวน้อยให้ความร่วมมือดีกับการบอก แสดงทำ ทันตแพทย์จะทำการให้การรักษาเบื้องต้นเช่นขัดฟััน เคลือบฟลูออไรด์ต่อเนื่องไป

ปวดฟัน

คนไข้ตัวน้อยปวดฟัน

สาเหตุของการปวดฟันมีได้หลายประการดังต่อไปนี้

1) ฟันผุ

2) เหงือกอักเสบ

3) ฟันน้ำนมโยก กำลังจะหลุด

4) ฟันแท้กำลังจะขึ้น

การให้การรักษาเพื่อบำบัดให้หายจากการปวดฟันในคนไข้ตัวน้อยไม่ใช่เรื่องยากเสมอไป โดยเฉพาะถ้าคนไข้ตัวน้อยมาหาทันตแพทย์เป็นประจำ มีความเข้าใจ ยอมรับ คุ้นเคยกับการทำฟันเป็นอย่างดี แม้ว่าบางกรณีทันตแพทย์มีความจำเป็นที่ต้องใช้ยาชาร่วมกับการรักษาต่างๆเช่นอุดฟัน รักษารากฟันน้ำนม ถอนฟันน้ำนมก้อตามที แต่ทันตแพทย์จะมีแนวทางและวิธีการสื้อสารด้วยการเลือกคำที่เหมาะกับคนไข้ตัวน้อยแต่ละวัยและพัฒนาการเพื่อเสริมสร้างการยอมรับได้

ทันตกรรมป้องกัน

การส่งเสริมป้องกันปัญหาปากและฟันในเด็ก ถือเป็นหัวใจหลักของการดูแลสุขภาพฟันอย่างยั่งยืน

หากคนไข้ตัวน้อยได้เรียนรู้ที่จะเข้าใจการทำฟัน ดูแลฟันตัวเองได้ดี เขาจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพฟันที่ดี รู้จักแนวทางในการดูแล แก้ปัญหาหาโรคปากและฟันได้อย่างมีเหตุผล

หลังจากจบการรักษาต่างที่จำเป็นแล้วทันตแพทย์จะให้คำแนะนำงานส่งเสริมป้องกันดังต่อไปนี้

1) สอนแปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟัน
2) เคลือบหลุมร่องฟัน
3) เคลือบฟลูออไรด์
4) กำหนดมาตรวจเป็นระยะตามความเหมาะสม เช่นทุกหกเดือน สามเดือน เพื่อเฝ้าระวังฟันผุ กำหนดฟันขึ้น การเรียงตัวของฟัน หรือสภาพต่างๆ รวมถึงคุณภาพการแปรงฟันของคนไข้ตัวน้อยแต่ละคนด้วย