ศัลยกรรมช่องปากและฟัน

  • ข้อมูลเบื้องต้น
  • ถอนฟัน
  • ผ่าฟันคุด
  • ปลูกกระดูก
  • ผ่าตัดขากรรไกร
  • ผ่าตัดเหงือก

ข้อมูลเบื้องต้น

ศัลยศาสตร์ช่องปากเป็นศัลยกรรมพิเศษที่เกี่ยวข้องกับการวินิจฉัยการผ่าตัดและการรักษาเสริมของโรคการบาดเจ็บและข้อบกพร่องในหัว คอ ใบหน้า กราม และเนื้อเยื่อแข็งอ่อนของช่องปาก (ปาก) และใบหน้าขากรรไกร (ขากรรไกรและใบหน้า )

วิธีการ:

  1. ถอนฟัน
  2. ผ่าฟันคุด
  3. ปลูกกระดูก หรือ เสริมสันเหงือก
  4. การผ่าตัดยกพื้นไซนัส
  5. ศัลยกรรมขากรรไกร
  6. การตกแต่งเบ้าฟัน
  7. การตัดกระดูกเบ้าฟัน
  8. การเพิ่มความลึกช่องปาก
  9. การผ่าตัดกำจัดถุงน้ำหรือก้อนเนื้อต่าง
  10. การผ่าฟันฝัง
  11. การผ่าตัดย้ายเส้นประสาท

ถอนฟัน

ข้อบ่งชี้ในการถอนฟัน

โรคเหงือกอักเสบรุนแรง: ฟันโยก หรือกระดูกละลาย

  • ฟันโยก
  • ฟันที่ติดเชื้อไม่สามารถถอดออกได้
  • ฟันปลอมหรือฟันผิดปกติ
  • เพื่อการจัดฟัน

การใช้เวลาในการถอนฟันแต่ละซี่จะต่างกัน ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของฟัน

ถ้าหากฟันเหลือน้อยเนื่องจากฟันผุหรือแตก การรักษาอาจใช้เวลานานกว่าปกติ

ก่อนการถอนฟัน ทันตแพทย์จะทำการตรวจเอ็กซเรย์ และซักประวัติโรคประจำตัว ประวัติแพ้ยา

ผ่าฟันคุด

บางครั้งฟันคุดหรือฟันกรามซี่สุดท้าย จำเป็นต้องมีการถอนออกเพราะว่าอยู่ในลักษณะที่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ตามปกติ หรือไม่ได้อยู่ในแนวที่เดียวกับฟัน คนส่วนมากฟันคุดจะเกิดขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลาย หรือช่วงยี่สิบต้นๆ

หากปล่อยฟันคุดไว้จะมีความเสี่ยงต่อภาวะต่างๆดังต่อไปนี้

  • เหงือกในบริเวณที่ปกคลุมฟันคุดอักเสบ หรือมีการติดเชื้อ
  • เกิดจากฟันผุที่ฟันกรามซี่ข้างเคียง
  • โรคปริทันต์ (โรคเหงือก)
  • พยาธิวิทยา- ซีสต์เนื้องอก
  • อาจเกิดความเสียหายต่อฟันซี่ที่ติดกัน หรือมีการละลายตัวของกระดูกที่รองรับฟันซี่ที่ติดกัน เป็นผลจากแรงดันของฟันคุด
  • อาการปวดเรื้อรังหรือรู้สึกไม่สบาย
  • ปัญหาเกี่ยวกับการจัดฟันได้ในตำแหน่งที่ไม่ดี หรือมีฟันหน้าซ้อนเก

ประเภท

  1. ฟันคุดที่โผล่ขึ้นเต็มซี่
  2. ฟันคุดที่โผล่ขึ้นบางซี่
  3. ฟันคุดที่ยังฝังจมทั้งซี่

ฟันคุดแต่ละประเภทต้องใช้ระยะเวลาและค่ารักษาที่แตกต่างกัน ระดับความเจ็บปวดและอาการบวมจะแตกต่างกันไปสำหรับผู้ป่วยแต่ละรายขึ้นอยู่กับประเภทของฟัน ความยากลำบากในการรักษาและการตอบสนองแบบส่วนตัวของคนไข้

ปลูกกระดูก

การปลูกกระดูก คือการผ่าตัดเสริมทดแทนกระดูกส่วนที่หายไป มีหลายวิธีการ โดยที่ค่ารักษาจะขึ้นอยู่กับแต่ละวิธีการและปริมาณของวัสดุกระดูกสังเคราะห์

โดยส่วนใหญ่งานปลูกกระดูกจะทำร่วมกับการงานรากเทียม หรืองานรักษาโรคเหงือกที่มีการละลายตัวของกระดูกรองรับรากฟันไป

สาเหตุที่กระดูกรองรับรากฟัน และกระดูกขากรรไกรละลายตัว

  1. การสูญเสียฟันในบริเวณนั้นมานาน
  2. ฟันปลอมแบบถอดได้กดทับ
  3. โรคปริทันต์เหงือกอักเสบ
  4. โรคทางระบบบางประเภท
  5. อุบัติเหตุบริเวณใบหน้าและขากรรไกร
  6. ประวัติการอักเสบติดเชื้อก่อนถอนฟัน

ประเภท

  1. Autogenous bone graft การปลูกกระดูก โดยใช้กรระดูกจากคนไข้ แหล่งที่มาของกระดูกมักมาจากบริเวณขากรรไกรล่าง ( Ramus bone graft)
  2. Synthetic bone graft การปลูกกระดูก โดยใช้กรระดูกสังเคราะห์ที่ผ่านกระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐาน ทำให้บริสุทธ์

ผ่าตัดขากรรไกร

การผ่าตัดขากรรไกรหรือศัลยกรรมช่องปาก เป็นประเภทของการผ่าตัด ดังต่อไปนี้:

– รวมกับการจัดฟันเพื่อแก้ไขตำแหน่งของขากรรไกรและการคลาดเคลื่อน

– แก้ไขภาวะที่มีมาแต่กำเนิด เช่น ปากแหว่งเพดานโหว่

วิธีการนี้โดยทั่วไปต้องทำภายใต้การดมยาสลบโดยศัลยแพทย์ช่องปากและใบหน้า การรักษาอาจข้องเกี่ยวกับกรามบน หรือล่าง หรือทั้งบนล่างควบคู่กัน ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้และแผนการรักษา มักมีความจำเป็นต้องใช้แผ่นสกรู เพื่อช่วยในการยึดกระดูกแต่ละส่วนโดยเฉพาะ
เนื้อเยื่ออ่อนบริเวณใบหน้า คาง แก้ม ริมฝีปาก และปลายจมูกจะเคลื่อนที่ไปตามตำแหน่ง ขากรรไกรที่เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นเมื่อขากรรไกรถูกวางไว้อย่างถูกตำแหน่งสอดคล้องกับลักษณะใบหน้า จะส่งผลให้มีรูปลักษณ์ใบหน้า และการสบฟันที่ดีขึ้น
วัตถุประสงค์หลักของการผ่าตัดร่วมกับการจัดฟัน คือการปรับปรุงการบดเขี้ยว แต่ด้วยผลของการมีรูปลักษณ์ใบหน้าที่ดีขึ้น มีคนไข้จำนวนมากสามารถปรับปรุงบุคลิกภาพและการพูดของพวกเขาที่นำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ผ่าตัดเหงือก

การผ่าตัดเหงือกมีหลากหลายประเภท เพื่อแก้ไขหรือเอื้อต่อการรักษาทางทันตกรรมอื่น ๆ เช่น การครอบฟัน การอุดฟัน

ประเภทการผ่าตัดเหงือกที่พบบ่อย:


   1.การผ่าตัดเพิ่มความยาวตัวฟัน

ในกรณีคนไข้ที่มีฟันผุหรือส่วนขอบของฟันแตกใต้เหงือก และต้องทำการอุดฟันหรือครอบฟัน จำเป็นต้องผ่าตัดเหงือกเพื่อให้ลดระดับเหงือกหรือกระดูกต่ำลงใต้ส่วนที่ผุหรือแตกเพื่อให้ขอบของวัสดุอุดหรือขอบของครอบฟันสามารถวางได้คลุมในส่วนนั้น ในบางกรณีการครอบฟัน หรือเคลือบฟันเทียมเพื่อความสวยงาม อาจใช้การผ่าตัดเหงือกร่วมด้วยเพื่อปรับปรุงรูปร่างให้ตัวฟันมีความสวยงามเพิ่มขึ้น

ขั้นตอน

การรักษาใช้เวลาระหว่าง 1-2 ชั่วโมง และสามารถทำได้บนฟันหนึ่งซี่หรือฟันหลายซี่ จะการฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อนการผ่าตัดและมีการเย็บแผล

   2. Distal wedge operation

ขั้นตอนนี้คือการผ่าตัดเหงือกส่วนเกินบริเวณด้านหลังของฟันกรามล่างซี่สุดท้าย ซึ่งมักพบเป็นสาเหตุที่ทำให้เหงือกบวม อักเสบ และยังามารถใช้กับการกำจัดนื้องอกหรือเนื้อเยื่อบางประเภทได้

   3. การเปิดเหงือกร่วมด้วยกับการเกลารากฟัน

การรักษานี้ทำเพื่อเพิ่มการเข้าถึงการขูดหินปูน และการเกลารากฟัน เพื่อลดคราบจุลินทรีย์และแบคทีเรียที่อยู่ใต้เหงือก ทำให้ร่องลึกหรือตำแหน่งของเหงือกจะลดขนาดพื้นที่ลง ซึ่งเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดเชื้อโรคและแบคทีเรีย หลังจากเกลารากฟันเสร็จสิ้นจะมีการเย็บเหงือกกลับเข้าที่ตำแหน่งเดิม